Een berichtje van je bank dat er iets mis is. Of een appje van je ‘dochter’ met een nieuw nummer en een dringend verzoek om geld. Het lijkt echt, maar het is oplichting. Het goede nieuws: als je weet waar je op moet letten, prik je er zo doorheen.
Waarom werkt oplichting zo vaak?
Oplichters spelen in op twee dingen: vertrouwen en haast. Ze doen zich voor als iemand die je kent of vertrouwt, en zorgen dat je het gevoel krijgt dat je snel moet handelen. Juist die haast is het signaal om even pas op de plaats te maken.
De signalen van een nep-bericht
- Er wordt aangedrongen op spoed: ‘doe het nu, anders gebeurt er iets’.
- Je wordt gevraagd om een code, pincode of wachtwoord. Een echte bank vraagt dit nooit.
- Er staat een link in die je moet aanklikken om ‘in te loggen’ of te ‘controleren’.
- Het bericht komt van een onbekend nummer of een vreemd e-mailadres.
- De begroeting is algemeen (‘Beste klant’) of er staan taalfouten in.
De gouden regel
Voelt een bericht dringend of te mooi om waar te zijn? Wacht even en doe niets. Klik nooit zomaar op een link. Bel bij twijfel zelf het officiële telefoonnummer van je bank — het nummer dat op je bankpas staat, niet het nummer uit het bericht.
De ‘hoi mama’-truc met je kind
Een veelvoorkomende vorm: je krijgt een appje van een onbekend nummer. ‘Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer, mijn telefoon is kapot.’ Daarna volgt een verzoek om snel een rekening te betalen. Het is bijna altijd nep.
Wat je doet: bel je kind op het oude, bekende nummer. Of stel een vraag die alleen je echte kind kan beantwoorden. Betaal nooit iets voordat je zeker weet met wie je te maken hebt.
Oplichting via de telefoon: ‘u spreekt met de bank’
Naast berichten gebeurt het ook telefonisch. Iemand belt, zegt van je bank of van ‘de helpdesk’ te zijn, en vertelt dat er verdachte activiteit is op je rekening. Heel vriendelijk, heel geruststellend. Vervolgens vraagt diegene je om in te loggen, een code door te geven, of geld ‘veilig te stellen’ op een andere rekening. Doe dit nooit.
Een echte bank belt je niet om codes te vragen of om je geld te laten overmaken. Krijg je zo’n telefoontje? Hang gerust op — dat is niet onbeleefd, dat is verstandig. Bel daarna zelf het nummer dat op je bankpas staat als je het zeker wilt weten.
Bescherm jezelf met een paar vaste gewoontes
- Neem altijd even bedenktijd. Echte instanties zetten je nooit onder druk.
- Klik niet op links in berichten; ga zelf naar de app of website.
- Deel nooit codes, pincodes of wachtwoorden — met niemand.
- Bespreek twijfelgevallen met iemand die je vertrouwt. Twee weten meer dan één.
Je bent erin getrapt — wat nu?
Het overkomt heel veel mensen, ook jongeren en handige computergebruikers. Schaam je dus niet en stel het melden niet uit. Heb je toch op een link geklikt of geld overgemaakt? Bel direct je bank en blokkeer zo nodig je pas en je bankieren. Verander je wachtwoorden. Doe daarna aangifte bij de politie, eventueel online. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat er nog iets te redden is.
Vraagt mijn bank ooit om een code via sms of app?
Nee. Je bank vraagt nooit om je pincode, wachtwoord of een beveiligingscode via bericht, mail of telefoon. Krijg je zo’n vraag, dan is het oplichting.
Mag ik op een link in een bankbericht klikken?
Liever niet. Ga in plaats daarvan zelf naar de website of app van je bank, via je eigen opgeslagen adres of de app op je telefoon.