Direct naar de inhoud
Tekstgrootte:

Categorie: Digitaal & veiligheid

  • Veilig online bankieren: stap voor stap

    Veilig online bankieren: stap voor stap

    Je bankzaken regelen vanaf je eigen bank of telefoon is handig: je hoeft de deur niet uit en je kunt het doen wanneer het jou uitkomt. En het is veilig, zolang je een paar eenvoudige gewoontes aanhoudt. We zetten ze op een rijtje.

    Begin met een goede basis

    • Gebruik een sterk wachtwoord dat je nergens anders gebruikt.
    • Houd je telefoon, computer en de bank-app altijd up-to-date.
    • Bankier op je eigen apparaat en netwerk, niet op een openbare computer of gratis wifi.

    Zo log je veilig in

    Ga altijd zelf naar de app of website van je bank — via de app op je telefoon of een adres dat je zelf hebt opgeslagen. Klik nooit op een link in een e-mail of bericht om in te loggen. Controleer dat het webadres begint met ‘https’ en het slotje getoond wordt.

    Deel nooit je codes

    Je bank vraagt je nooit om je pincode, wachtwoord of een beveiligingscode door te geven — niet aan de telefoon, niet via de mail, niet aan een ‘medewerker’. Iemand die daar wél om vraagt, is een oplichter. Lees ook hoe je een nep-bericht herkent.

    Controleer regelmatig je rekening

    Kijk af en toe rustig je afschriften na. Zie je een afschrijving die je niet herkent? Neem dan contact op met je bank. Hoe eerder je iets vreemds opmerkt, hoe sneller het opgelost kan worden.

    Stap voor stap een betaling doen

    Een overschrijving doen is makkelijker dan het lijkt. In grote lijnen gaat het zo: je logt in op de app of website van je bank, je kiest ‘overmaken’ of ‘nieuwe betaling’, je vult het rekeningnummer (IBAN) en het bedrag in, je controleert alles rustig, en je bevestigt met je code of vingerafdruk. Twijfel je over een gegeven? Stop dan en controleer het eerst. Een betaling die nog niet bevestigd is, gaat niet door.

    Tip: sla mensen aan wie je vaker geld overmaakt op als vaste begunstigde. Dan hoef je het rekeningnummer niet telkens opnieuw in te typen, en maak je minder snel een fout.

    Pas op met openbare computers en gratis wifi

    Doe je bankzaken het liefst op je eigen apparaat thuis. Een computer in de bibliotheek of een gratis wifi-netwerk in een café is niet bedoeld voor gevoelige zaken: anderen kunnen soms meekijken of meeluisteren. Moet je toch buitenshuis iets regelen, gebruik dan je eigen telefoon met je eigen internet (4G of 5G), niet het openbare netwerk.

    Log na het bankieren altijd netjes uit en sluit het scherm of de app af. Zo laat je geen toegang open staan als je even wegloopt of je apparaat uit handen geeft.

    Veilig op je telefoon

    Bankier je op je telefoon, zorg dan dat je toestel beveiligd is met een pincode, gezichtsherkenning of vingerafdruk. Zo kan niemand bij je bankzaken als je je telefoon even kwijt bent. Installeer de bank-app alleen via de officiële appwinkel van je telefoon, nooit via een link uit een bericht.

    Het hoeft niet allemaal digitaal

    Vind je online bankieren spannend of lukt het even niet? Dat is geen probleem en zegt niets over jou. De meeste banken hebben een telefoonlijn en soms een servicepunt waar je rustig geholpen wordt. Vraag gerust een familielid of vriend om samen een keer te oefenen — vaak is het na één keer al een stuk minder eng. Jij bepaalt je eigen tempo.

    Is een bank-app veiliger dan de website?

    Beide zijn veilig als je ze goed gebruikt. De app heeft als voordeel dat je hem rechtstreeks opent, zonder een adres te hoeven intypen waar je je in kunt vergissen.

    Wat doe ik bij twijfel over een afschrijving?

    Bel het officiële nummer van je bank (dat op je bankpas staat) en vraag om uitleg. Doe dit nooit via een nummer uit een verdacht bericht.

    Meer rustig uitgelegde tips over digitaal en veilig online?

    Naar Digitaal & veiligheid

  • Zo herken je een nep-bericht van je ‘bank’ of ‘kind’

    Zo herken je een nep-bericht van je ‘bank’ of ‘kind’

    Een berichtje van je bank dat er iets mis is. Of een appje van je ‘dochter’ met een nieuw nummer en een dringend verzoek om geld. Het lijkt echt, maar het is oplichting. Het goede nieuws: als je weet waar je op moet letten, prik je er zo doorheen.

    Alarmsignalen van een nep-bericht Vier waarschuwingen: haast en druk, een vreemde link, een vraag om een code of wachtwoord, en een aanbod dat te mooi lijkt. Haast “reageer nu!” Vreemde link klik niet zomaar Vraagt om code geef nooit door Te mooi prijs of erfenis
    Herken je één of meer van deze signalen? Neem rustig de tijd, klik nergens op en geef geen codes door. Bij twijfel: bel zelf het officiële nummer.

    Waarom werkt oplichting zo vaak?

    Oplichters spelen in op twee dingen: vertrouwen en haast. Ze doen zich voor als iemand die je kent of vertrouwt, en zorgen dat je het gevoel krijgt dat je snel moet handelen. Juist die haast is het signaal om even pas op de plaats te maken.

    De signalen van een nep-bericht

    • Er wordt aangedrongen op spoed: ‘doe het nu, anders gebeurt er iets’.
    • Je wordt gevraagd om een code, pincode of wachtwoord. Een echte bank vraagt dit nooit.
    • Er staat een link in die je moet aanklikken om ‘in te loggen’ of te ‘controleren’.
    • Het bericht komt van een onbekend nummer of een vreemd e-mailadres.
    • De begroeting is algemeen (‘Beste klant’) of er staan taalfouten in.

    De gouden regel

    Voelt een bericht dringend of te mooi om waar te zijn? Wacht even en doe niets. Klik nooit zomaar op een link. Bel bij twijfel zelf het officiële telefoonnummer van je bank — het nummer dat op je bankpas staat, niet het nummer uit het bericht.

    De ‘hoi mama’-truc met je kind

    Een veelvoorkomende vorm: je krijgt een appje van een onbekend nummer. ‘Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer, mijn telefoon is kapot.’ Daarna volgt een verzoek om snel een rekening te betalen. Het is bijna altijd nep.

    Wat je doet: bel je kind op het oude, bekende nummer. Of stel een vraag die alleen je echte kind kan beantwoorden. Betaal nooit iets voordat je zeker weet met wie je te maken hebt.

    Oplichting via de telefoon: ‘u spreekt met de bank’

    Naast berichten gebeurt het ook telefonisch. Iemand belt, zegt van je bank of van ‘de helpdesk’ te zijn, en vertelt dat er verdachte activiteit is op je rekening. Heel vriendelijk, heel geruststellend. Vervolgens vraagt diegene je om in te loggen, een code door te geven, of geld ‘veilig te stellen’ op een andere rekening. Doe dit nooit.

    Een echte bank belt je niet om codes te vragen of om je geld te laten overmaken. Krijg je zo’n telefoontje? Hang gerust op — dat is niet onbeleefd, dat is verstandig. Bel daarna zelf het nummer dat op je bankpas staat als je het zeker wilt weten.

    Bescherm jezelf met een paar vaste gewoontes

    • Neem altijd even bedenktijd. Echte instanties zetten je nooit onder druk.
    • Klik niet op links in berichten; ga zelf naar de app of website.
    • Deel nooit codes, pincodes of wachtwoorden — met niemand.
    • Bespreek twijfelgevallen met iemand die je vertrouwt. Twee weten meer dan één.

    Je bent erin getrapt — wat nu?

    Het overkomt heel veel mensen, ook jongeren en handige computergebruikers. Schaam je dus niet en stel het melden niet uit. Heb je toch op een link geklikt of geld overgemaakt? Bel direct je bank en blokkeer zo nodig je pas en je bankieren. Verander je wachtwoorden. Doe daarna aangifte bij de politie, eventueel online. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat er nog iets te redden is.

    Vraagt mijn bank ooit om een code via sms of app?

    Nee. Je bank vraagt nooit om je pincode, wachtwoord of een beveiligingscode via bericht, mail of telefoon. Krijg je zo’n vraag, dan is het oplichting.

    Mag ik op een link in een bankbericht klikken?

    Liever niet. Ga in plaats daarvan zelf naar de website of app van je bank, via je eigen opgeslagen adres of de app op je telefoon.

    Veilig leren bankieren op de computer of telefoon? We helpen je stap voor stap.

    Lees: veilig online bankieren

  • Wat is AI eigenlijk? Rustig uitgelegd, zonder paniek

    Wat is AI eigenlijk? Rustig uitgelegd, zonder paniek

    Je hoort het woord overal: AI, oftewel kunstmatige intelligentie. In het nieuws, in advertenties, zelfs je telefoon zou het gebruiken. Maar wat is het nu eigenlijk? En moet je je er zorgen over maken? In dit artikel leggen we het rustig uit, in gewone taal.

    AI in één zin

    AI is computertechniek die patronen herkent in heel veel voorbeelden, en op basis daarvan iets nuttigs doet. Denk aan een programma dat heeft ‘geleerd’ hoe miljoenen foto’s van katten eruitzien, en daarna zelf een kat op een foto herkent. Het is geen denkend wezen en geen robot met gevoelens. Het is slim rekenwerk, gebaseerd op voorbeelden.

    Waar kom je AI tegen in het dagelijks leven?

    Waarschijnlijk gebruik je het al, zonder dat je het doorhad. Een paar voorbeelden:

    • Je telefoon die je gezicht herkent om te ontgrendelen.
    • De routeplanner die de snelste weg kiest en files omzeilt.
    • Spraakassistenten die luisteren als je iets vraagt.
    • Programma’s zoals ChatGPT, waarmee je een gesprek kunt voeren of een tekst kunt laten schrijven.

    Het kan handig zijn: een AI kan bijvoorbeeld een ingewikkelde brief voor je samenvatten in gewone taal, of helpen een mailtje op te stellen.

    Moet ik bang zijn voor AI?

    Nee, je hoeft niet bang te zijn. Wel is het goed om verstandig te blijven. AI maakt fouten en vertelt soms met grote stelligheid iets dat niet klopt. Gebruik je gezond verstand en controleer belangrijke informatie altijd bij een betrouwbare bron.

    Let op: oplichters gebruiken AI ook

    Met AI kunnen kwaadwillenden tegenwoordig heel echt lijkende berichten, stemmen en zelfs video’s maken. Daarom is het belangrijker dan ooit om alert te blijven. Lees ons artikel Zo herken je een nep-bericht.

    Hoe ‘leert’ een computer eigenlijk iets?

    Misschien vraag je je af hoe het kan dat een computer dingen herkent of taal begrijpt. Het zit zo: ontwikkelaars voeren een programma enorm veel voorbeelden. Bij taal bijvoorbeeld miljoenen teksten. Het programma zoekt daarin patronen: welke woorden volgen elkaar vaak op, welke zinnen horen bij welk onderwerp. Daarna kan het zelf een redelijke voorspelling doen van wat een logisch antwoord is.

    Belangrijk om te weten: AI ‘begrijpt’ niet echt zoals een mens dat doet. Het rekent uit wat waarschijnlijk het beste past. Daarom klinkt een antwoord vaak heel overtuigend, ook als het niet klopt. Zie het als een heel belezen kennis die soms uit zijn nek kletst — handig, maar niet onfeilbaar.

    Wat AI wél en niet goed kan

    AI is sterk in routineklusjes met taal en beeld: samenvatten, vertalen, een tekst netter maken, een foto herkennen. AI is zwak in echt begrip, in actuele feiten, en in alles wat oordeel of gevoel vraagt. Voor belangrijke beslissingen over je geld of gezondheid blijf je dus altijd zelf — of een echte deskundige — aan zet.

    Hoe begin ik er zelf mee, als ik wil?

    Je hoeft niets te doen wat je niet wilt. Wil je het tóch eens proberen, begin dan klein. Stel een AI-programma een simpele vraag, bijvoorbeeld om een recept, een uitleg in gewone taal, of hulp bij het opstellen van een mailtje. Geef daarbij nooit gevoelige gegevens op, zoals je burgerservicenummer, wachtwoorden of bankgegevens.

    Zie het als een handige hulp, niet als een verplichting. Werkt iets niet of voelt het ongemakkelijk? Dan stop je gewoon. Jij houdt altijd zelf de regie, en je hoeft echt niet ‘mee’ met elke nieuwe ontwikkeling om prettig te leven.

    Is AI hetzelfde als een robot?

    Nee. Een robot is een machine die kan bewegen. AI is software: slimme rekenkracht die in allerlei apparaten kan zitten, ook zonder dat er iets beweegt.

    Luistert AI altijd mee?

    Een spraakassistent luistert pas écht mee als je hem activeert, bijvoorbeeld door een woord te zeggen of een knop in te drukken. Je kunt dit in de instellingen vaak uitzetten.

    Kost het gebruik van AI geld?

    Veel basisfuncties zijn gratis. Sommige uitgebreide programma’s vragen een abonnement. Let dus altijd op of iets gratis is voordat je akkoord gaat.

    Meer rustig uitgelegde uitleg over digitaal en veilig online? Bekijk de hele rubriek.

    Naar Digitaal & veiligheid

Stel je vraag Reactie meestal op werkdagen